ISO kalıplarından önyüklenebilir USB ortamlar hazırlayan, reklam destekli, temel kullanımı ücretsiz, ileri kullanıcılara yönelik araç
ISO kalıplarından önyüklenebilir USB ortamlar hazırlayan, reklam destekli, temel kullanımı ücretsiz, ileri kullanıcılara yönelik araç
Rufus, Android cihazınızdan ISO kalıplarını doğrudan USB bellek ya da disklere yazarak önyüklenebilir ortamlar hazırlamayı amaçlayan bir araç. Yanınızda bilgisayar olmadığında Linux dağıtımı, Raspberry Pi sistemi ya da Windows kurulum medyası hazırlamak isteyen, OTG kullanmayı bilen ve deneme yanılmaya açık kullanıcılar için düşünülmüş.
USB ve disk görüntüsü desteği
Rufus, OTG üzerinden bağlanan birçok depolama aygıtını destekliyor. Desteklenenler arasında klasik USB bellekler, USB üzerinden bağlanan SD kart adaptörleri, harici diskler ve SSD’ler ile USB hub’lar yer alıyor. Dahili SD kart yuvaları da destekleniyor, ancak bu noktada root erişimi zorunlu tutuluyor.
Disk görüntüsü tarafında kapsam oldukça geniş. Modern GNU/Linux dağıtımlarının ISO kalıplarını (Arch Linux, Ubuntu, Debian, Fedora, pop!_OS, Linux Mint, FreeBSD, BlissOS gibi) USB’ye yazabiliyor. Raspberry Pi için hazırlanmış SD kart imajlarını, microsoft.com üzerinden indirilen resmi Microsoft Windows ISO dosyalarını, Apple DMG disk görüntülerini ve Damn Small Linux gibi 2010 öncesi daha eski Linux kalıplarını da destekliyor. Yani kağıt üzerinde bakıldığında, tek bir Android uygulamasıyla çok farklı işletim sistemleri için önyüklenebilir USB hazırlama hedefi var.
Reklam ve coin sistemi: Ücretsiz ama zahmetli
Uygulama “tamamen ücretsiz” olarak tanımlansa da kullanım, coin adı verilen sanal birim etrafında kurgulanmış. İşlem başlatmak için:
- Ödüllü reklamlar izleyerek coin kazanmak
- Coin satın almak
- Ya da reklamları ve coin sistemini kaldıran pro sürüme geçmek
gibi seçenekler sunuluyor.
Ücretsiz tarafta kalmak isteyenler için reklam süreci hafife alınacak türden değil. Kullanım deneyiminde, özellikle Windows 10 kurulum medyası hazırlamaya çalışırken en az iki adet 30 saniyelik reklam izlenmesi gerektiği durumlar ortaya çıkabiliyor. Yani bir USB hazırlama denemesi bile başlamadan önce bir dakikadan uzun süre reklam izlemeye hazır olmak gerekiyor.
Kararlılık sorunları ve veri riski
Rufus, açılışta “kendi sorumluluğunuzda kullanın” uyarısını öne çıkarıyor. Ayrıca hiçbir uygulamanın USB donanımına fiziksel zarar veremeyeceğini, asıl problemin dengesiz OTG bağlantıları olduğunu, hatta böyle bağlantıların USB aygıtlarını bile bozabileceğini belirtiyor. Kullanıcıya kaliteli OTG dönüştürücüleri ve USB aygıtları kullanma, telefonun USB portunun sağlam olduğundan emin olma ve işlem sırasında telefonu sabit bir yüzeyde tutma sorumluluğu yüklenmiş durumda.
Buna karşın pratikte kararlılık tarafı zayıf görünüyor. Özellikle Windows 10 kurulum medyası hazırlama denemelerinde:
- Hiç çalışmama ya da işlem sonunda kullanılabilir bir kurulum USB’si oluşmaması
- Yazma işlemi tamamlandığında USB belleğin diğer araçlar tarafından tanınmaması
- Hazırlanan medyeden önyükleme denemesi yapıldığında bilgisayarın hatasız mavi ekrana düşüp kapanması ya da bu USB’yi tamamen atlayıp normal açılması
gibi olumsuz sonuçlarla karşılaşılabiliyor.
Bir başka ciddi sorun da uzun süren yazma işlemlerinin sonunda yaşanan çökme ihtimali. Yaklaşık bir saatlik yazma sürecinin ardından uygulamanın kapanması, hem boşa harcanmış zaman hem de bozulmuş bir USB anlamına gelebiliyor. Böyle durumlarda USB belleğin yeniden biçimlendirilmesi bile zaman zaman zahmetli hale gelebiliyor.
Bu tablo, özellikle tek bir USB belleğe sahipseniz ya da kritik bir kurulum medyası hazırlamaya çalışıyorsanız riski oldukça yükseltiyor. Rufus’u kullanmadan önce, üzerinde önemli veri olmayan, mümkünse yedek USB aygıtlarıyla deneme yapmak daha güvenli bir yaklaşım olacaktır.
Kimin için uygun, kimin uzak durması gerekir?
Rufus, Android üzerinden önyüklenebilir USB hazırlama fikrine sıcak bakan, OTG bağlantısını zaten aktif kullanan ve hatalı denemelerden çekinmeyen ileri seviye kullanıcılara hitap ediyor. Özellikle farklı Linux dağıtımlarını sık sık deneyen, Raspberry Pi ile çalışan ya da ikinci bir USB belleği “deneme tahtası” olarak ayırabilen kullanıcılar, format çeşitliliğinden fayda görebilir.
Buna karşılık, elindeki tek USB bellekle sorunsuz bir Windows 10 kurulum medyası hazırlamak isteyen, mavi ekran hatasıyla uğraşmak istemeyen ya da reklam ve coin sistemine düşük toleranslı kullanıcıların bu uygulamadan memnun kalma ihtimali düşük. Uygulamanın kendi uyarısı da göz önünde bulundurulduğunda, bu aracı daha çok “deneysel” bir çözüm olarak görmek, ana yöntem yerine yan seçenek olarak ele almak daha gerçekçi duruyor.
AVANTAJLAR
- Modern GNU/Linux dağıtımları, Raspberry Pi imajları, resmi Windows ISO’ları, Apple DMG ve eski Linux kalıpları gibi geniş disk görüntüsü desteği
- USB bellekler, SD kart adaptörleri, harici diskler, USB hub’lar ve dahili SD yuvalarıyla çalışma imkanı
- OTG üzerinden bağlanan çoğu USB aygıtı için root gerektirmemesi
- Reklam izleyerek coin kazanma seçeneği sayesinde temel kullanımın ücretsiz olması
- Pro sürüm seçeneğiyle reklam ve coin sistemini devre dışı bırakabilme olanağı
DEZAVANTAJLAR
- Yoğun reklam ve coin sistemi, özellikle ücretsiz kullanımda süreçleri uzatıyor
- Windows 10 kurulum medyası hazırlarken çalışmama ya da kullanılmaz USB oluşturma riski
- Uzun süren yazma işlemleri sonunda yaşanabilen çökme sorunları ve bozulmuş USB’ler
- Hazırlanan medyeyle önyükleme denemelerinde mavi ekran veya USB’nin tamamen atlanması gibi ciddi problemler ortaya çıkabiliyor
- Geliştiricinin sorumluluğu kullanıcıya bırakması ve OTG kararlılığına dair risk uyarıları, yeni başlayanlar için ürkütücü bir tablo yaratıyor